Ishikawa diagramı olarak da bilinen balık kılçığı tekniği, 1943’te Kaoru İshikawa tarafından geliştirilmiştir. Teknik, bir problemin (nükleer patlama, seçim, öğrenme güçlükleri, gençlerin suç işlemesi gibi) nedenlerini ve alt nedenlerini tanımlama sürecini yapılandırmaya yardım edebilir. Ayrıca, tüm öğrencilerin derin ve nesnel bir görüş kazanmalarını ve problemin çeşitli bölümleri arasında ki önemli ilişkileri görmesini, öğrencilerin daha derin bir şekilde bir problem üzerinde yoğunlaşmasını sağlar.
Anlam çözümleme tablosu:
Anlam çözümleme tablosu öğrencilerle etkinlik olarak işlenir. İki boyutlu bir tablodur. Belli başlı basamakları şu şekildedir:
1-Ders kitabından konu seçilir.
2-Konu tahtaya yazılır.
3-Tablonun ilk sütununa öğretilmek istenen varlıklar veya kavramlar yazılır.
4-İlk satıra ise özellikler sıralanır.
5-Kavramlar ve özelliklerin uyumlu olduğu satır ve sütun koordinatına ‘X’ işareti konur ( Anlam çözümleme tablosu bir defa hazırlandıktan sonra kavramları pekiştirmek için de kullanılabilir. Örneğin; öğrencilere, hangi yapı bitki kalınlaşmasını sağlar gibi bir soru sorulduğunda onlar kalınlaşmayı sağlayan sütunun altındaki X işaretine giderek soruyu kolayca cevaplayabilir. Anlam çözümleme tabloları; belli kategorideki kavramların, benzer ve özgün özelliklerini gerekirse resim-şekillerini bir arada incelememize olanak sağlar. Ör: dokular, organlar, sistemler, yakın canlı grupları, beslenme şekiller, üreme şekilleri, fert, toplu ve grup özellikleri, yaşam alanlarını özellikleri, RNA veya DNA (a,b,c,d,e,z) çeşitleri, hormon, vitamin, varlıklar.Çizelge.1.1.Bitkiler ve üreme şekilleriyle ilgili anlam çözümleme tablosu
SERBEST ÇAĞRIŞIMSAL DÜŞÜNCE TEKNİĞİ
- Genellikle derse giriş yaparken kullanılır. Konuyla ilgili kavram, ilke veya sözcük vererek tartışma konusu belirlenir
- Öğrencilerin yanıtları tek tek tahtaya yazılır.
- Öğrencilerin yanıtları tartışılmaz, analiz edilmez ve yargılanmaz.
- Öğrencilerin birbirlerinin yanıtlarını eleştirmeleri dinlenir.
- Öğrencilerden yanıt gelmemeye başlarsa soru tekrar edilir.
- Yanıt almak için öğrenciler üzerinde baskı kurulmamalıdır.
- Yanıtlar tamamlandığında, yanıtlar analiz edilir, sınıflandırılır, önem sırasına göre sıralanır,buradan hareketle ders işlenir.
Kavram Haritaları
Kavram haritaları, bilgiyi organize etmek ve sunmak için yapılmış grafiksel araçlardır. Bu araçlar daire ya da bir çeşit kutu içine yazılmış olan kavramları içerir. Kavram haritalarında iki kavram arasındaki ilişki, üzerine ilişkiyi belirleyen ifadelerin yazıldığı doğrularla gösterilir. İlişkiyi belirleyen bağlantı ifadeleri ile iki kavram tamamlanarak anlamlı bir cümle oluşturur (Novak, 1998).
Akış diyagramı:
Birbiri ile ön koşulluluk, öncelik sonralık, aşamalılık özellikleri gösteren konularda ya da sorunların çözümlerinde öğrencilerin bilimsel, mantıksal ve ardışık becerilerini geliştirmede kullanılabilecek en uygun öğretim yöntemidir.
Konuşma Halkası
Duyuşsal alanda farkları görme, farklı görüşlere ve bu görüşleri savunanlara saygı duyma hedeflerini kazandırmaya yönelik bir tekniktir. Tekniğin diğer bir amacı ise sınıf içinde güven ve saygı atmosferi oluşturmak ,öğrenciler arasında ilişkileri ve iletişimi geliştirmektir. Konuyla ilgili bir kavram ,ilke yada sözcükle ilgili olarak görüş belirtmelerine fırsat veren bu tekniğe öğrenciler ,görüş geliştirme tekniğinden farklı olarak sandalyelerini birbirlerini karşılıklı görebilcek şekilde ve daire biçimde düzenleyerek halka oluşturarak oturular.Konuşan arkadaşlarının sözünü kesmeden dinlerler ,tartışmazlar.Sırayla konuşurlar.Konuşmak isteyen öğrenci, önceden seçilen bir simgeyi eline almak zorundadır. (yuvarlak bir cisim ,bir kalem yada bir maskot)
-öğrenciye demokratik bir ortamda demokratik tutum ve davranış kazandırır.
-Dinleme eğitimi sağlar
-Kendini ifade edebilme becerisi kazanır
-Grupla çalışma becerisi kazanır
-Sosyal açıdan geliştirdiği gibi,empati becerisi kazndırır
-yaratıcı düşünme becerisini geliştirir
-Öğrencinin iletişim becerilerini geliştirir
-Sözel derslerde etkili bir şeklide kullanılabilir(sosyal bilgiler,Felsefe,Psikoloji,edebiyat,insan hakları ve demokrasi gibi
R.Karlpus piagetin zihinsel gelişim teorisi üzerine oturtarak geliştirmiştir. 3 halkadır
1.İnceleme veya veri toplama
2.Kavram tanıtımı
3.Kavram uygulama
Güvenli ve grup etkileşimi gerektiren bir ortamda öğrencilerin kendi buluşları ve özgün görüşleri öznel anıları ve bilgilerine dayanarak yaptıkları doğaçlamalarla belli sosyal ve duyuşsal durumlarda iç görü kazanmalarına ve diğer bireylerin duygularına duyarlılık geliştirmelerine olanak tanımayı amaçlar.
Belli bir konuda 4-9 kişilik gruplar oluşturarak grup üyeleri arasında bir fikir taraması yapmaktır. Dersin herhangi bir noktasında, sınıfa canlılık getirmek için ciddî veya mizahî konularda kısa süreli fikir taramaları yaptırabilirler.
İstasyon Yöntemi, bütün sınıfın her aşamada (her istasyonda) çalışarak bir önceki grubun yaptıklarına katkı sağlayarak bir basamak ileri götürmeyi, yarım kalan işi tamamlamayı öğreten bir yöntemdir.
İstasyonlar öğrencilerin eş zamanlı olarak çeşitli öğrenme aktivitelerini gerçekleştirebilecekleri merkezlerdir. Öğrenme istasyonları, sınıf tartışmalarını geliştiren yararlı bağımsız bir çalışma sağlar. Öğretmenler sık sık öğrenme istasyonlarının sadece ilköğretim öğrencileri için uygun olduğunu farz ederler ama daha üst sınıflardaki öğrencilerde öğrenme istasyonundan yararlanabilirler. Öğrenme istasyonu, öğrencilere yeni bir konu öğretmede en önemli öğretme stratejilerinden biridir.
Vızıltı Grupları çeşitli şekillerde oluşturulur. Örneğin vızıltı 22 de iki öğrenci bir konu üzerinde ikişer dakika konuşur. vızıltı 66 da ise altı öğrenci aynı konu üzerinde altışar dakika tartışır. Vızıltı gruplarında önemli olan belli bir öğrencinin belirli bir süre bir konu üzerinde tartışması ve sonunda varılan kararların açıklanmasıdır. Bu tür grup tartışması 4′le 36 dakika arasında sürebileceği için Vızıltı gruplarına “kısa süreli tartışma grupları” da denilmektedir.
Belirgin çelişkiler içeren konuların öğretiminde, öğrenende tutum ve değerler geliştirmek amacıyla kullanılabilir: Beş ayrı kağıda “Kesinlikle aynı fikirdeyim”,”Aynı Fikirdeyim”,”Kararsızım”, “Karşıyım”,”Kesinlikle Karşıyım” yazılarak farklı yerlere asılır. Öğrenenler düşüncelerini yansıtan kağıdın altına geçer.
Öğrencilerin farklı görüşler, düşünceler ve davranışlar içeren konularda nasıl davranacağını ve düşüneceğini; rutin araştırıcı esnek ve inisiyatif gerektiren, riskleri azaltıcı, koruyucu ve rol gerekleri içeren pek çok davranış kalıbı ve bakış açısı olabileceğini hesaba katarak en uygun davranış ve düşünce kalıbı ile kararlaştırabilmeleridir.
